KAT cz.1 (1978-1988) aktualizacja I 05.06.2016

Początki grupy sięgają końca drugiej połowy lat ’70 ubiegłego wieku, kiedy to gitarzysta Piotr Luczyk (ur.11.VII.64) wraz z kolegą z podstawówki, mieszkającym w tym samym bloku³² na Katowickim osiedlu Tysiąclecia³², perkusistą Ireneuszem Lothem (ur.25.III.64) postanawiają wspólnie grać hard rocka^20,26.[Wiele źródeł głownie z lat ‘80 podaje za datę powstania zespołu listopad 1981^31,45, współczesne podają rok 1978, 1979¹³ lub przełom 1979-1980 - przyp.M.K.] Nowo powstała formacja przyjmuje nazwę KAT, która wymyślił Luczyk^{7, 26}, już jako dwunastolatek²⁶. Tworząc nazwę poszukiwał symbolu czegoś lub kogoś silnego, potężnego i wymierzającego sprawiedliwość, miała przy tym być krótka, zrozumiałą i łatwa do wymówienia przez obcokrajowców^13,26. [Niekiedy nazwa wywodzona jest jako skrót od miasta Katowice –przyp. M.K.] Z początkiem lat ’80 do grupy dołączają basista Tomasz Wiesław Jaguś i gitarzysta Ryszard Pisarski¹³ grający uprzednio w hardrockowej formacji Fobos. Muzycy rozpoczynają działalność, jako zespól instrumentalny, komponując autorski materiał z pozostawionym miejscem dla warstwy wokalnej i rozpoczyna poszukiwanie wokalisty śpiewającego w stylu Ian’a Gillan’a lub David’a Coverdale’a¹³. Pierwszym opracowanym utworem miał być według Luczyka „Robak” skomponowany jeszcze przez Pisarskiego, a według Lotha była to Zemsta¹³.

KAT 1980 lub 1981, od lewej: Pisarski, Jaguś, Loth, Luczyk

Grupa debiutuje na koncercie w Pałacu Młodzieży w Katowicach^10,12. Następnie daje serie koncertów podczas „Dni Uniwersytetu Śląskiego¹⁰. 12-ego grudnia występuję na pierwszej edycji Silesian Rock^2,9,13,16,31 w Bytomiu (która została przerwana z powodu wprowadzenia następnego dnia stanu wojennego i dokończono ją dopiero wiosną roku następnego - przyp. M.K.), Po zakończonym występie grupy², do muzyków podchodzi wokalista Roman Kostrzewski^2,16,20 (ur. 15.II.60) [wówczas noszący nazwisko Kolleck, które przez władze zostało spolszczone na Kołek. Obecne nazwisko Kostrzewski przyjął wieku 23lat⁸), z którym muzycy  umawiają się na spotkanie na próbie następnego dnia². Podczas tego przeglądu członkowie KAT’a poznają również gitarzystę Wojciecha Mrowca grającego podówczas w RH+¹⁵. Kostrzewski nie pojawia się na umówionym spotkaniu², gdyż został wmanewrowany na jednego z przywódców zawiązanego strajku na kopalni Rozbrat, gdzie pracował, jako elektryk i malarz⁸. Po spacyfikowaniu górników przez zomo, trafia do aresztu⁸. Pomimo że na rozprawie sądowej oddalano od niego zarzuty, gdyż oznaczałoby to, że państwo źle wychowało podopiecznego domu dziecka⁸, nie został on uniewinniony i odsiedział miesiąc⁸. 

KAT 1982 Ustroń

Po dołączeniu do zespołu Kostrzewski przyjmuje pseudonim artystyczny „Don”⁴³, co spowodowane jest jego uprzednią działalnością polityczną. Już z wokalistą muzycy przearanżowują  materiał komponowany głównie przez Luczyka i Lotha47, a Kostrzewski wspomagany przez ówczesnego menadżera grupy Zbigniewa Jerzego Węsiore¹¹, współpracującego z grupą od maja 1982r46, pisze teksty o tematyce jakże odmiennej od tych z jakich zasłynął KAT. Następnie zespół rejestruje w studenckim klubie „Kwadraty”, gdzie odbywał próby, taśmę zawierającą utwory „Robak”, „Skazaniec”, „Zemsta” i „Wyrokiem Sądu Bożego”¹³, którą przesyła na festiwal młodej generacji, ale bez powodzenia². 20-21 lipca formacja występuje na pierwszej edycji "Rock na Pojezierzu" w Brodnicy^12,17,47 gdzie zdobywa dwa wyróżnienia za interesujące kompozycje i aranżacje oraz za pracę organizacyjną Węsiory47.  W sierpniu  grupa  bierze udział w Warsztatach Muzycznych w Wilkasach, na których ponownie spotykają się z Mrowcem¹⁵ i proponują mu współpracę w miejsce Pisarskiego¹⁵, który opuścił zespól by grac muzykę folkową.  W miesiącu tym grają na Open Rock w Krakowie^17,47 oraz wchodzą do studia Polskiego Radia Katowice gdzie rejestruje utwory „Robak”, „Skazaniec”, „Zemsta” i „Wyrokiem Sądu Bożego”^12,13. Nagrania te po latach zostają opublikowane w 2013 roku na płycie „Rarities” wydanej przez MMP. W roku tym muzycy występują również we Wrocławiu na „Rock Nad Wisłą”¹⁷  Z końcem roku zespół zostaje zaprezentowany na antenie polskiego radia II46. 

KAT A.D. 1983

W styczniu 1983^9,31 dokonuje nagrań w studio Polskiego Radia Katowice gdzie rejestruje utwory „Ciężar” „Delirium tremens” i „Bez pamięci”. 5-ego marca grają na Maratonie Rockowym w Katowickim Spodku^2,17,31, co owocuje współpracą grupy z Estradą Śląską^17,31. KAT ponownie wysyła zgłoszenie na Festiwal w Jarocinie, tym razem przesyłając taśmę z nagraniami radiowymi² i ponownie nie kwalifikuje się do udziału w imprezie². Jak się później okazało odrzucenie materiału miało być spowodowane tym, że komisja uznała, że jest to przekręt polegający na tym, że nagrań dokonali profesjonalni muzycy, pod których KAT się podszywa².

KAT 1984

Pod koniec marca 1984 roku wygasa umowa zawarta z Estrada Śląską i grupa dostaję się pod patronat Krakowskiego PSJ^17,31 a jej menadżerem zostaje Tomasz Pałasz. W czasie tym zespól korzystał też z opieki Śląskiego Domu Opieki Twórczej prowadzonego przez Józefa Skrzeka^11,12. 25-ego czerwca KAT występuje w hali GTS Wisła z okazji „Dni Krakowa” wraz z TSA^17,31. Z początkiem sierpnia muzycy postanawiają pofatygować się osobiście na przesłuchania, gdzie postanawiają zaprezentować łagodniejsze oblicze muzyczne, sądząc ze poprzednie nie powodzenie były wynikiem zbyt ostrej muzyki^2,17. Grupa wykonała „Delirium Tremens”, po którym chciała zaprezentować jeszcze dwa numery, ale jej podziękowano². Muzycy schodzą wściekli ze sceny, Loth był nawet gotowy by pobić Waltera Chełstowskiego [twórca i organizator festiwalu w Jarocinie – przyp M.K.], nie wiedząc ze to, co zagrali wystarczyło, aby się zakwalifikowali². Fragment przesłuchań KAT został uwieczniony na taśmie 8 mm przez filmowca amatora Wacława Karonia. Na festiwalu muzycy wykonują „Pogoń”, „Mocni Ludzie”, „Delirium Tremens”, „Diabelski Dom cz. 1” i „Skazaniec” i prawdopodobnie „Pajęczyna”. Zespół wyniku głosowania dostaję się do „Złotej ósemki”, nieoficjalnie miał on zdobyć największa ilość głosów³³ [To samo mówiono o Jaguarze – patrz  - przyp. M.K.]. Podczas festiwalu muzycy rozmawiają z Chełstowskim co owocuje zmianą stylu¹⁷. Dzięki wygranej na Jarocinie¹⁶ w  listopadzie  grupa wchodzi do studia na Wawrzyszewie w Warszawie, gdzie nagrywa singiel dla Tonpressu^12,17, który ukazuje się z początkiem roku następnego. Trafiają na niego dwa utwory „Noce Szatana – kołysanka dla niesfornych dzieci” [można tez, gdzieniegdzie znaleźć przykład kompetencji polskiego dziennikarstwa lat ’80 ubiegłego wieku w postaci – „kołysanki dla niesłyszących dzieci” – przyp M.K.] i „Ostatni Tabor” z tekstami napisanym przez Roberta Milewskiego znanego z gry w formacji Mech. Singiel został ponownie wydany na winylu w 2008 roku przez Nuclear War Now! Productions. 

KAT z Hanoi Rock 1985

W okresie tym muzycy nawiązują współprace z Tomaszem Dziubińskim, który zaczepił Luczyka w celu chciał zrobienia wywiadu z grupą, ale tak się zakręcił ze został współmenadżerem zespołu, a następnie wygryzł całkowicie Pałasza³³, przejmując jego kontakty w tym najistotniejszy z szefem Paagartu Andrzejem Marcem³³. W kwietniu 1985 roku KAT miał otwierać koncerty zespołu Grirlschool, który miał zagrać od 25-30¹⁹, ale do trasy nie doszło. Natomiast grupa z końcem kwietnia otrzymuje ofertę od Paagartu³¹, zastąpienia Oddziału Zamkniętego¹⁶ [przyczyną była choroba gardła Jaryczewskiego – przyp M.K.], podczas trasy z Hanoi Rock¹⁶. Po pierwszym koncercie 9-ego maja w warszawskim Torwarze, kierownik trasy Andrzej Marzec orzekł, że zespół brzmi dostatecznie dobrze bez klawiszy³³ i muzycy rezygnują z usług wspomagającego ich Milewskiego³³. 19-ego tegoż samego miesiąca grupa występuje na Rock Arenie ’85 w Poznaniu, a decyzję o jej udziale w tej imprezie podjęto dopiero w trakcie trasy z Hanoi Rock⁴⁵. 14-ego sierpnia Kat występuje na FMR Jarocin ‘85 podczas dnia Pop i Heavy³⁶, jako zaproszona gwiazda, a zagrany podczas koncertu utwór „Ostatni Tabor” trafia do filmu „Fala” pod reżyserią Piotra Łazarkiewicza. 

KAT 1985 fot: Robert Król

Po występie na Jarocinie KAT otrzymuje propozycje od Krzysztofa Domaszczyńskiego z Klubu płytowego „Razem” na nagranie debiutanckiego albumu¹⁴. Sesja, podczas której muzycy nocowali w hotelu Cracovia [podówczas jeden z bardziej renomowanych hoteli w Krakowie – przyp M.K.], odbywająca się w studio Teatru Stu, rozpoczęła się 10-ego października^17,31. Międzyczasie Domaszczyński i Marzec kontaktują się z belgijskim producentem Jos’em Kloekiem¹⁴, podówczas odpowiedzialnym w firmie Mausoleum od spraw eksportu i importu¹⁴, który dociera na nagrania po trzech, czterech dniach od rozpoczęcia sesji³⁰. W Kacie, Kloeka miało zainteresować ich spojrzenie na muzykę metalową oraz teksty zawierające odniesienia do biblijnej apokalipsy¹⁴. Po zakończeniu sesji 20-ego tegoż samego miesiące Kloek zabiera nagrania do Belgii, gdzie zapada pozytywna decyzja o wydaniu albumu w wersji anglojęzycznej³⁰. Kat w listopadzie ponownie wchodzi do studia Teatru Stu, pod okiem Kloeka i Piotra Brzezińskiego, tym razem za pieniądze Belgów¹⁴. Teksty zostały przetłumaczone przez Dziubińskiego, który dokonał w niektórych utworach znaczących zmian w warstwie lirycznej, a Kostrzewski zaśpiewał je używając zapisu fonetycznego¹⁴. Specyficzne brzmienie gitar zostało uzyskane przypadkowo i zostało spowodowane rezonansem pudła fortepianu stojącego w stuio⁷. Podobnie było z wokalami tyle, że w tym wypadku był to efekt zamierzony prze Kloek’a, który umieścił mikrofony na otwartym pudle wyżej wspomnianego fortepianu³³. W czasie nagrań doszło do kłótni miedzy Luczkiem a Mrowcem, czego przyczyną był stosunek tego drugiego do działalności zespołu. Mrowiec miał zniknąć na dwa tygodnie przed rozpoczęciem sesji i przyjechał nieprzygotowany do nagrań, co kończy się jego odejściem zespołu, po zakończeniu nagrań. Sesja zakończyła się 27-ego listopada. Muzycy dokonują też ponownego miksu wersji polskojęzycznej uznając, że pierwotnie sekcja rytmiczna miała zbyt płaskie i mało agresywne brzmienie oraz wokale Kostrzewskiego ginęły w pokładach muzycznych³⁰. Pierwotny miks ukazał się na płycie kompaktowej „666/Metal And Hell (25th Anniversary Edition)” w 2011 roku nakładem Yestarday, bez wiedzy i zgody muzyków. Luczyk przygotowywał projekt okładki na anglojęzyczny album, ale Dziubiński zamiast oddać go profesjonalnemu grafikowi przesył do drukarni¹⁴ i tak powstaje charakterystyczne używane do dziś logo zespołu. Dwa utwory grupy, miały trafić na składankę Music From Poland, ale zarządzający doborem materiału na ten album, Andrzej Kosmal odrzucił je twierdząc, że to amatorszczyzna³⁰. Jesienią tonpress wznawia singiel³⁰. Z końcem roku grupa nieodpłatnie występuje na imprezie pt „Dzieciom” zorganizowanej w MKD-u w Świętochłowicach-Lipinach przez Polski Związek Katolicko-Społeczny. 

Metalmania 86 fot. Andrzej Kiełbowicz

5-ego  kwietnia Kat występuje, drugiego dnia pierwszej edycji festiwalu Metalmani^31,34, gdzie prezentuje nie spotykane do tej pory w Polsce widowisko sceniczne³⁴: Koncert zaczął się wybuchami , a scenę spowiły kłęby czerwonego oświetlonego dymu. Kostrzewski wystąpił w czarnym płaszczu podszytym szkarłatem a finale padł omdlony³⁴. Na deskach przy podkładzie Musorgskiego pojawiały się wtedy ubrane w czarne trykoty diablice, które odprawieniu pląsów wyniosły Kostrzewskiego³⁴. Na imprezie nastąpiła prezentacja debiutu grupy, którego wersja polsko i angielskojęzyczna, pierwotnie miały ukazać się w marcu tegoż roku³¹. Polska wersja ukazała się na płycie nakładem Klub Płytowego Razem w oficjalnym nakładzie pięciu tysięcy sztuk¹⁵ pod tytułem „666”. Angielskojęzyczny album, który otrzymał tytuł „Metal And Hell” ukazał się nakładem Ambush Records, czego przyczyną był rozłam w Masusloeum Rec. Debiut pokazuje nowe oblicze zespołu, muzyka to speed metal okraszony nawiązaniami do klasycznego brzmienia hard rocka i thrash metalu, a teksty nabrały wydźwięku satanistycznego. Występ Kata na metalmanii miał też otwierać jego wspólną trasę wraz formacją Killer, której zakończenie planowane było na 22-ego tegoż samego miesiąca³¹. Jednym z powodów nie wzięcie udziału zespołu w trasie miał być nieuregulowany stosunek do służby wojskowej przez muzyków⁴. 22- ego KAT występuje na XIII KFPP Opole w części pod tytułem „Non Stop Rock’. 30-ego lipca grupa występuje podczas dnia „Złoty Metal” na FMR Jarocin’86³⁶. Przed rozpoczęciem show, muzycy zapraszają na scenę Marka Piekarczyka z TSA, z którym wspólnie wypili szampana³⁷ w celu załagodzenia konfliktów między fanami Heavy Metalu a „teesowcami”. Zagrany podówczas utwór „Wyrocznia” trafia do filmu „My Blood, Your Blood”, w filmie zostaje również pokazany fragment rozmowy Kostrzewskiego z księdzem na temat satanizmu. Po festiwalu Kat zostaje posądzony o sprowokowanie czarnej mszy, która odbyła się na pobliskim cmentarzu [Msze sprowokować miał występ grupy Test Fobii – Kreon przyp. M.K.]. W sierpniu nakładem Pronit’u ukazuje się w Polsce „Metal And Hell”³⁵, że zmienioną szatą graficzną. Pod koniec roku skład zasila drugi gitarzysta Rafał Żelechowski uprzednio grający w Test Fobii, Test Fobii – Kreon, oraz Loth zostaje zastąpiony przez Mariusza Słowińskigo również z Testu Fobii – Kreon⁶. W okresie tym KAT wydaje również dwa single dostępne wyłącznie dla członków fanklubu: „Time of Revenge / Czas Zemsty” i „Metal And Hell / Oracle”. 

Jarocin '86 fot: Jacek  Domiński

Z początkiem 1987 roku KAT rozstaje się z Żelechowskim i Słowińskim, do składu wraca Loth. 10 i 11 – ego lutego zespól otwiera występy formacji Metallica w Katowickim Spodku, grając 20-25 minutowy set. Podczas występów dochodzi do afery, z garderoby Metallici zostają skradzione koszulki, za co obwiniono KAT, ale najprawdopodobniej część koszulek pobrali dziennikarze podając się za członków zespołu³⁹, a część ktoś wykradł^33,39. Muzycy KAT’a mieli dostać wtedy wyłącznie szalki. Sytuacja ta zaprzepaściła rozmowy na temat wspólnej trasy obu zespołów³³. 4-ego kwietnia grupa występuje na drugiej edycji Metalmani.5-ego sierpnia zespól występuje na FMR Jarocin ’87 i jest to ostatni koncert z Jagusiem w składzie⁵, który wyjeżdża do Niemiec, a stamtąd emigruje do U.S.A.. Na miejsce Jagusia zostaje przyjęty Krzysztof Stasiak. Od 11-ego do 19-ego tegoż samego miesiąca zespól bierze udział w trasie „Heavy Metal Show” wraz z czeską formacją Citron, i nowymi podopiecznymi Dziubińskiego: Turbo, Dragon, Destroyer, Stos i Wilczy Pająk⁴². Tourne obejmowało kolejno miasta: Racibórz, Zielona Góra, Koszalin, Gdańsk, Lublin (koncerty 16 i 17-ego) i zakończyło się w Łaziskach Górnych⁴². Następnie grupa wchodzi do Exodus Studio w Warszawie gdzie pod okiem Andrzeja Puczyńskiego nagrywa nowy materiał²¹, którego część prezentowana była przez  muzyków już na koncertach. Po mimo trudnych warunków, studio było w trakcie budowy, sesja przebiega prawie bezproblemowo²¹. Pod koniec sesji, która zakończyła się z początkiem 1988 roku, w niewyjaśnionych okolicznościach zostały skasowane ślady perkusji w dwóch utworach²¹. W planach była tez rejestracja anglojęzycznej wersji płyty¹³, ale został zarejestrowany wyłącznie utwór „Menaced”¹³, będący angielskojęzyczną wersją „Porwanego Obłędem”, do którego zrealizowano również teledysk¹³. We wrześniu ukazuje się kaseta „Polish Heavy Metal ‘87”³⁵ zawierająca dwa utwory KAT’a: „Mag – Sex” i „Dziewczyna w Cierniowej Koronie” zarejestrowane podczas występu grupy na Metalmanii ’87. W grudniu, zostaje wydany przez Poljazz album o tytule „38 Minuts Of Life”³⁵. Błąd w tytule najprawdopodobniej leży po stronie wytwórni, zespołowi został przedstawiony projekt okładki bez nadruków². Zawarte na płycie utwory, która ukazała się bez zgody muzyków³³, zostały zarejestrowane podczas koncertów zespołu w katowickim Spodku, zagranych od grudnia 1986 do kwietnia 1987 roku⁴², [prawdopodobnie były to cztery koncerty: grudniowy, występy przed metallicą i metalmania ’87 – przyp M.K.] i zostały nieznacznie poprawione w studio³³. Na albumie znalazły się cztery, niemające jeszcze podówczas swej studyjnej wersji⁴², utwory prezentujące nowe muzyczne oblicze KAT’a utrzymane w stylistyce thrash metalu. W tym samym miesiącu zespół występuje w Czechosłowacji oraz ukazuje się, nakładem Tonpress’u składanka „Metal Shock” z utworem „Noce Szatana” zarejestrowanym podczas Metalmanii ’87³⁵. 

1987 Kat i Metallica

Z początkiem roku dochodzi do rozstania się zespołu z Dziubińskim, czego przyczyną był spadek jakości koncertów⁵, organizowanie występów innych zespołów, że stajni wykorzystując nazwę KAT na plakatach⁴³ oraz kwestie finansowe⁵. Kostrzewski zaproponował Dziubińskiemu układ, że będzie on brał wyłącznie pieniądze za koncerty grupy, które faktycznie się odbyły, a nie dlatego że jest menadżerem⁴³. Dziubiński rozważał ta formę współpracy, ale nie doszło do porozumienia z Luczykiem⁴³. Po rozstaniu się z Dziubińskim w sprawach menadżerskich grupę wspomaga Jacek Adamczyk. Wiosną po zakończeniu nagrań, odchodzi Kostrzewski. Muzycy próbowali na jego miejsce zwerbować Krzysztofa „Uriah” Ostasiuka, ale bez powodzenia⁴⁴. W maju³⁵, wyłącznie na kasecie, nakładem Poltonu, ukazuję się drugi album grupy. Pierwotnie miał on nosić tytuł „Cisza Wymarłych Światów”, ale został zmieniony  na „Oddech Wymarłych Światów”⁸ pod wpływem cenzury⁸. Wydanie winylowe ukazuje się rok później⁴⁵, z winy wydawcy⁵. Jesienią grupa zawiesza próby⁴⁴. W roku tym nakładem Imtrat ukazuje się na płycie kompaktowej kompilacja „Power Metal – Heavy Metal From Benelux” zawierająca dwa utwory KAT’a: „Metal And Hell” i „Killer” [Czyni to KAT’a pierwszym zespołem metalowym, który ukazał się na CD – przyp. M.K.]. 

KAT 1987 (?)

============================================================================================

[1] Piotr Luczyk i Ireneusz Loth „Egzekucja Odroczona” wywiad przepr. Igor Stefanowicz dla Tylko Rock

[2] Piotr Luczyk i Ireneusz Loth „KAT 79-92” wywiad przepr. Igor Stefanowicz dla Tylko Rock

[3] Piotr Luczyk, Roman Kostrzewski „protokół Rozbieżnosći” wywiad przepr. Jarosław Szubrycht dla Mystic Art.

[4] Roman Kostrzewski „KAT: Między Fantazją a rzeczywistością” wywiad przepr. Maciej Kierzkowski dla Thrashem All.

[5] Piotr Luczyk „Cięcie Kata” wywiad przepr. Mariusz Kmiołek dla Thrashem All nr 2 1989

[6] Krzyki I Szepty „Magazyn Muzyczny” nr 334 grudzień 86

[7] Piotr Luczyk, Roman Kostrzewski, Ireneusz Oset „KAT o Sobie”

[8] Roman Kostrzewski „Roman Kostrzewski” wywiad przper. Dla Playboy nr 6 2011

[9] Roman Kostrzewski „Wywiad z Romanem Kostrzewskim (Wokalista KAT) cz1-4. Wywiad przepr dla .Salon 24

[10] Zygmunt Kiszakiewicz „Bez Gwiazdorstwa” Panorama nr 1455 13.06.82

[11] KAT „Spór o „ciężki metal” wywiad przepr. Zygmunt Kiszewicz dla Panorama nr 1608 19.05 1985.

[12] wycinek prasowy z nieznanej mi gazety.

[13] KAT „Rarities 2013

[14] KAT „Metal And Hell”

[15] KAT “666”

[16] Gnoiński, Skaradziński „Encyklopedia polskiego rocka"

[17] KAT „KAT” wywiad przepr. Krzysztof Domaszczyński dla „Razem” 1985

[18] Piotr Luczyk „KAT” wywiad  przepr Thasior dla. www.metal.pl 05.06.2015

[19] Jerzy Bojanowicz „Z kraju Jednym tchem” Non Stop kwiecień 85

[20] Piotr Luczyk ”Nie mam Złudzeń”  wywiad przepr. Jarosław Szubrycht dla  http://muzyka.interia.pl 06.06.2015

[21] KAT: Byliśmy prekursorami http://muzyka.interia.pl (02.IV.2006) 06.06.2015

[22] KAT w komplecie http://muzyka.interia.pl (03.XII.2006) 06.06.2015

[23] Będzie KAT! http://muzyka.interia.pl (13.06.2001) 06.06.2015

[24] KAT Powraca http://muzyka.interia.pl (28.10.2002) 06.06.2015

[25] Rozłam Kata http://muzyka.interia.pl (28.10.2002) 06.06.2015

[26] Piotr Luczyk „30 lat w służbie metalu” wywiad przepr. Bart Gabriel dla Hardrocker za http://muzyka.interia.pl (26.IV.2008) 06.06.2015

[27]  Piotr Luczyk „Nie składamy broni” http://muzyka.interia.pl (16.08.2004) 06.06.2015

[28] KAT: Pożegnanie Kostrzewskiego http://muzyka.interia.pl (8.10.2004) 06.06.2015

[29] „Thrashekspres” Thrash’em All 7-8 1988

[30] KAT „Pieśń Kata” wywiad przper Czesław Wojtków dla Magazyn Muzyczny nr 326 IV. 1986

[31] Folder Metalmania ‘86

[32] Roman Kostrzewksi „Legenda wyśniona” wywiad przepr. dla

[33] Roman Kostrzewski, Ireneusz Loth, Piotr Luczyk „Kot Kat Krzepi” wywiad przepr. dla Brum

[34] Andrzej Kołodziejski „Notki z Kotła” Magazyn Muzyczny nr 328 1986

[35] Folder „Metalmanii ‘89”

[36] Folder Imprezy

[37] Leszek Gnoiński „Zwierzenia Kontestatora” SON, Karków 2014

[38] Jerzy Bojanowicz „Z kraju Jednym tchem” Non Stop grudzień 1986

[39] Ireneusz Loth, Piotr Luczyk, Roman Kostrzewski „Oddech (Nie) Wymarłych Światów” wywiad przepr. dla Thrash’em All nr 1 2003r

[40] Roman Kostrzewski „W objęciach Szatana”

[41] Jerzy Bojanowicz „Z kraju Jednym tchem” Non Stop kwiecień 1988

[42] Jerzy Bojanowicz „Z kraju Jednym tchem” Non Stop sierpień 1988

[43] Roman Kostrzewski „KAT rozprawa o metodzie” wywiad przepr. Wiesław Królikowski dla Teraz Rock nr1 1997

[44] Jerzy Bojanowicz „Z kraju Jednym tchem” Non Stop wrzesień 1988

[45] Jacek Adamczyk „Leksykon Polskiej Muzyki Hard And Heavy” NA przełaj 1989
[46]
[47]

Hamer

Grupa powstaje 6-ego czerwca² 1985^2,5,6 roku w Karpaczu^2,5 z inicjatywy gitarzystów Krzysztofa Laski i Andrzeja Szenajcha¹⁸. Prócz Laski i Szenajcha pierwszy skład tworzą¹⁹: wokalista Robert Kohler, basista Adam Leszczyński i Ireneusz Tomiczek perkusja^19, którego ²⁰. W składzie tym grupa debiutuje scenicznie podczas Dni Bolkowa¹⁹.  Na początku jesieni od grupy odchodzi Laska²⁰, którego zastępuje Jarek Kopała grający uprzednio W Moratorium Ukochanych Współbraci¹. W październiku Leszczyńskiego zastępuje Jacek Osuch, którego do zespołu sprowadza Kopała,  grający z nim w Moratorium¹.

wkrótce zastępuje Tomasz Klimczak

1985. Pierwszy skład.

Z początkiem 1986 roku grupa zdobywa jedną z czterech równorzędnych nagród w etapie wojewódzkim X OMPP w Jeleniej Górze⁵. Na czas występu Klimczaka zastępuje Adam Muszyński²⁹. Podczas finału we Wrocławiu, który odbył się 14-20-ego kwietnia, Hammer zdobywa nagrodę dziennikarzy^5,6,7, do której został zgłoszony przez Franciszka Walickiego zastrzeżeniem, że należy wyraźnie podkreślić iż zespół traktowany jest roli kabaretu, a więc tej, której zabrakło podczas wieczoru klubowego¹⁶. Z końcem lipca, dzięki przesłanej kasecie⁵ bierze udział w części konkursowej podczas Festiwalu w Jarocinie. Dostaję się do złotej dziesiątki^1,5,6,7, jako jedyny zespól reprezentujący heavy metal. W niedługim czasie w zespole dochodzi do zmian personalnych¹ odchodzą Szenajch i Osuch a ich miejsce zajmują gitarzysta Maciej Sawicz i basista Robert Kuryś^5,21 z formacji Red⁵. Zespól w okresie tym odbywał próby w poniedziałki środy w godzinach od 16 do 20 w MOK’u na ulicy Krótkiej w Karpaczu⁸, a jego opiekunem był Marek Stępień⁵. Zagrał koncerty w Zgorzelcu, Katowicach, Lublinie oraz na terenie NRD⁵.

Z końcem roku²⁰, dzięki sukcesowi podczas festiwalu w Jarocinie grupa zostaje zaproszona na zamknięte przesłuchania, w Chorzowskiej Leśniczówce, na Metalmanię ’87²², na którą kwalifikuje się²².  W okresie tym grupa dokonuje jedynie przearanżowania starego materiału z stylistyki heavy metal na mieszankę speed i thrash metalu⁴. 3-ego kwietnia występuje na Metalmanii ’87, jako zespół otwierający imprezę^1,7,23,27. Wysyła zgłoszenie na Jarocin ’87, ale bez powodzenia³. W połowie roku²⁰ rejestruje pierwszy nowy numer pod tytułem „Rekin Młot”⁴. Na jesień odchodzi Kopała a jego miejsce zajmuje Robert Kuryś z formacji Red²⁰. W nowym składzie nagrywa demo, które wysyła jako zgłoszenie na metalmanię ‘88⁴. W okresie tym²⁰ Sawicz zostaję liderem zespołu¹⁴ oraz grupa przenosi miejsce prób do WDK w Jeleniej Górze, gdzie odbywa próby w czwartki i soboty²⁴. 

 

Jarocin '86

Rok 1988 grupa rozpoczyna podpisaniem kontraktu menadżerskiego^4,25 z Metal Mind Production 10-ego stycznia²⁵. 7-ego lutego występuje na Metal Batlle ‘88^23,27, gdzie prezentuje nowy image sceniczny zastępując ćwieki i szarfy zwykłymi szortami¹⁴. 16-ego kwietnia grupa występuje w pierwszej części Metalmanii ‘88^23,27, podczas której Kohler jako pierwszy artysta wystęujący na festiwalu wykonuje stage diving¹⁵. W miesiącu tym dokonuje tez rejestracji utworów „Osaczony”, „Daj Nam Raj” i „Nekrofobia”⁶. W maju wraz grupą Arakain daje osiem^26,28 koncertów na terenie Czechosłowacji²⁶. 25-ego czerwca występuje w Trzyncu, Czechy na Heavy Metal Show Festiwal²⁷. Z początkiem sierpnia występuje na Jarocin ‘88²⁰.

Hammer a.d. 1987

 W styczniu 1989²⁹ roku, grupa wchodzi do poznańskiego studia „Giełda” gdzie nagrywa swój debiutancki album, noszący roboczy tytuł „T.O.D.”  (Totalne Objawy Debilizmu)¹³. 22-ego kwietnia Hammer daję koncert podczas Metalmanii ’89²⁷, bez udziału Kohlera, który w pracy otrzymuję opinie osoby niezdyscyplinowanej i nie uzyskuje urlopu pomimo rozmowy korespondencyjnej menadżera grupy z dyrektorem kopalni, w której pracował¹³. W czerwcu grupa gra w Czechosłowacji³¹. 5-ego sierpnia³⁰ występuje w Jarocinie¹³, prezentując podczas koncertu nowy materiał^13. W listopadzie⁴ nagrywa utwory na drugą płytę^4,13. Dzięki wizycie MMP na targach „MIDEM” zespół podpisuje kontrakt z Rumble Records³¹.

Fot. autorstwa Haliny Mucha

W 1990 roku Klimczak opuszcza zespół na własną prośbę zastępuje go Dariusz Chmura z grupy Destillery¹². 2-ego czerwca Hammer występuje w Tychach wraz Dragon, Destroyers, Necrophobic, Acid Drinkers²⁷. 14-ego lipca w w Katowickim Spodku z Sodom, Risk Acid Drinkers, Dragon na Agent Orange Tour²⁷. Koncertuje również z Turbo i Kreatorem na Czechosłowacji a z Sodomem i Acid Drinkers na Wegrzech⁹. Na przełomie listopada i grudnia grupa rejestruję materiał na trzeci album, który miał ukazać się pod tytułem „Mind Crushing Mirror”¹², który nie doczekał się wydania. W roku tym ukazał się tez debiut grupy nakładem Tonpress oraz jego angielskojęzyczna wersja w Filandi i Belgii²⁰.

W 1991 roku ukazuję się drugi album grupy²⁰ a zespól podpisuję kontrakt z wytwórnią Crazy Live Records opiewający na wydanie angielskojęzycznej wersji Terror, koncerty, koszulki i różne gadżety³³. Hammer wyjeżdża do Essen w Niemczech gdzie od 21-ego czerwca 07 lipca album³², który zostaję całkowicie przearanżowany³².  Grupa za radą wytwórni modyfikuje tez nazwę na Hämmer¹⁷.

25 czerwca 1994 roku Hämmer występuje w Sali RCK w Jeleniej Górze¹¹ gdzie prezentuje się z nowymi gitarzystami¹¹. 

 

Po odejściu z grupy Szenjach grał w Vamp, Lost Boyz, Deamonicum, Angel Dark, Wild Thing a obecnie w Misstress²⁰. Kopała grał w Dorian Gray, Vamp, Lost Boyz, Outlaws a obecnie w Megatonie¹. Klimczak grał w Lost Boyz, obecnie Misstress²⁰. Sawicz występował w Brandee a później wraz z Kurysiem, Chmurą i Kryński w One Nation²⁰.

W 2000 roku Robert Kohler dołącza do Merithum¹⁷, w dwa lata później²⁰ grupa akceptuje pomysł Barta Gabriela, aby zmieniła nazwę na Hämmer¹⁷, jako że śpiewa w niej Kohler¹⁷. Podówczas w składzie grupy znaleźli się muzycy Kohler, basista Adam Jasiński, gitarzyści Kuba i Paweł Zięba, perkusista Mariusz Bobkowski i Tylda Ciołkosz grająca na skrzypcach³⁴. W składzie tym grupa nagrywa płytę SCHH-1 i singiel Skór Wiele³⁴. W 2005 roku następują zmiany personalne odchodzą Ziębowie i Bobkowski³⁴. Nowym gitarzystą grupy zostaje Sebastian a perkusistą Gąsior³⁴.  W 2007 roku ukazuje się singiel „Czas Bohaterów”²⁰. W 2008 skład grupy wygląda następująco: Kohler, Jasiński, gitarzyści Paweł Szczubiał i Sebastian Blabuś oraz perkusista Łukasz Bieś¹⁷. Zespól ogłasza oficjalną reaktywację w 2012 roku²⁰ w składzie Kohler, Jasiński, Krzysztof Pistelok Piotr Szwed gitary oraz perkusista Mariusz Prętkiewicz²⁰  i podpisuje kontrakt z RDS Music²⁰. 

W maju 2013 roku Kohler zostaje wyrzucony z zespołu, czego przyczyną było gwiazdorstwo i brak wkładu w funkcjonowanie grupy¹⁸. Grupa pomimo zgody założycieli zespołu i byłych muzyków na używanie pierwotnej nazwy modyfikuje ją na Hamer¹⁸. Nowym wokalistą zostaje Przemysław Uliczka³⁵. Z końcem listopada z przyczyn wewnętrznych odchodzi Pistelok³⁵.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Czerwiec 1985 - ?? 1985

Robert Köhler  - śpiew

Andrzej Szenjach – gitara

Krzysztof  Laska – gitara

Adam Leszczyński – gitara basowa

Ireneusz Tomiczek – perkusja

Październik 1985 - ?? 1986

Robert Köhler  - śpiew

Andrzej Szenjach – gitara

Jarosław Kopała – gitara

Jacek Osuch – gitara basowa

Tomasz Klimczak – perkusja

?? 1986 - ?? 1987

Robert Köhler  - śpiew

Maciej Sawicz – gitara

Jarosław Kopała – gitara

Robert Kuryś – gitara basowa

Tomasz Klimczak – perkusja

?? 1987 - ?? 1990

Robert Köhler  - śpiew

Maciej Sawicz – gitara

Piotr Kryński – gitara

Robert Kuryś – gitara basowa

Tomasz Klimczak – perkusja

?? 1990 - ??

Robert Köhler  - śpiew

Maciej Sawicz – gitara

Piotr Kryński – gitara

Robert Kuryś – gitara basowa

Dariusz Chmura – perkusja

??

Robert Kohler  - śpiew

Adam Jasiński - bas

Kuba Zięba - gitara

Paweł Zięba - gitara

Mariusz Bobkowski - perkusja

Tylda Ciołkosz - skrzypce

??

Robert Kohler  - śpiew

Adam Jasiński - bas

Sebastian  Blabuś (?) - gitara

Gąsior  - perkusja

??

Robert Kohler  - śpiew

Adam Jasiński - bas

Paweł Szczubiał - gitara

Sebastian Blabuś - gitara

Łukasz Bieś – perkusja

2012 – maj 2013

Robert Kohler  - śpiew

Adam Jasiński - bas

Krzysztof Pistelok  - gitara

Piotr Szwed  - gitara

Mariusz Prętkiewicz – perkusja

Maj 2013 – listopad 2013

Przemysław Uliczka - śpiew

Adam Jasiński - bas

Krzysztof Pistelok  - gitara

Piotr Szwed  - gitara

Mariusz Prętkiewicz – perkusja

Listopad 2013 -

Przemysław Uliczka - śpiew

Krzysztof Pistelok  - gitara

Piotr Szwed  - gitara

Mariusz Prętkiewicz – perkusja

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Taśma zgłoszeniowa na Jarocin 86 – 1986, MC, Demo, Self

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Jarocin 86 – 1986, MC, bootleg

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Demo – 1987, MC, Self

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Polish Heavy Metal ’87 – 1987, Wrzesień, MC, Sampler, Polton

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Metalmania 87  - 1988, Maj, Vinyl, Spilt, Pronit

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Metal Shock – 1988, Grudzień, Vinyl, Sampler, Polmark

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Metalmani 88 -  1989, Vinyl, Sampler, Poljazz

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Metal Attack - MC, Sampler, Polmark

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Jarocin 88 -  Vinyl, Sampler

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Jarocin 88 – MC, Sampler

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Metalmania 89 – Vinyl, Sampler

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Metalmania 89 – MC, Sampler

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Hammer – 1990 (?), Vinyl, Album, Tonpress

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Sherman – 1990 , CD, Album,

Sherman – 1990, Vinyl, Album

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Metal Thunder – 1990, CD, Sampler

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Crushing Mind Mirror – Album, Nigdy niewydany

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Terror – 1991, Vinyl, Album

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Terror - 1992, CD, Album,

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Terror – 1992, MC, Album, MG Records

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Schh-1 – 2003, Album

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

…Skór Wiele… - 2004, Single,

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Czas Bohaterów - 2007, Single,

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

[1]Jarek Kopała Lżejszy o Megatonę – rozmowa z Jarkiem Kopałą” wywiad przepr. Drzoanna dla http://drzoanna.wordpress.com/ sierpień 2013 22.05.2014

[2] Folder Jarocin ‘86

[3] Folder Jarocin ‘87

[4] Maciej Sawicz „Hammer” wywiad przepr. Natalia Jastrzębska dla Nowiny Jeleniogórskie nr 33 (1687) 12.VIII.1992

[5] Henryk Stobiecki „Imprezy Kulturalne” Nowiny Jeleniogórskie 15.X.86 nr 1155

[6]  Andrzej Patlewicz  „Co jest grane?”, Nowiny Jeleniogórskie 27.IV.88 nr17 (1533)

[7] Jen „Hammer” Karkonosze nr 10 (146) 1989

[8] Karkonosze nr 12/100/85

[9] Andrzej Patlewicz „Co jest Grane” nr 41 (1600) 10.X.90

[10] Piotr Kryński, Maciej Sawicz, Robert Kohler „Hammer” wywiad przepr. N.J., W.C., P.D. dla Nowiny Jeleniogórskie  Nr 44 (1655) 30.X.91r

[11] Nat „Miarowe uderzenie Młota” Nowiny Jeleniogórskie nr 27 (1782) 5.VII.94.

[12] Hammer „Hammer” wywiad przepr. Katarzyna Krakowiak dla Metal Hammer

[13] Robert Kohler „Hammer Klimat kuźni” wywiad przepr. Rafał Kwiatkowski dla Thrash’em All nr 3/4 1989

[14] Robert Kohler „Hammer” wywiad przepr. Thrash Flower dla Thrash’em All nr 3 ‘88

[15] Mariusz Kmiołek “Hammer” Thrash’em All nr 4 ‘88

[16] Jerzy Bojanowicz „Jubileusz Na Pół Gwizdka”, Non Stop nr 6 1986r

[17] http://web.archive.org/web/20080305210910/http://www.metal.net.pl/wywiady.php?id=35 22.05.2014

[18] http://hamer-band.manifo.com/news 22.05.2014

[19] https://www.facebook.com/HammerOfficial 22.05.2014

[20] Informacja niepotwierdzona źródłowo.

[21] AK „Krzyki I Szepty” Magazyn Muzyczny nr 10 (332) 1986r

[22] Jacek Damkiewicz „Metal Przed Metalmanią” Magazyn Muzyczny nr 338 1987r

[23] Plakat Imprezy

[24] „Nasze propozycje kulturalne”, Karkonosze: Kultura i Turystyka nr 6 (130) 1988 r

[25] Telegram MMP do Macieja Sawicza

[26] Jerzy Bojanowicz „Z Kraju” Non Stop nr 09 1988r

[27] http://www.dragon-web.pl/historia/koncerty/dragonkoncerty.htm 22.05.2014

[28] “Thrashekspres Depesze” Thrashem All nr 6 1988

[29] Okładka Albumu / Dema/ Reha

[30] Folder Jarocin ‘89

[31] “Pol News” Thrashem all nr 5 1989r

[32] Andrzej Patlewicz „Co jest Grane…” Nowiny Jeleniogórskie: tygodnik społeczny, nr 25 (1636) 19.VI.1991 r

[33] Piotr Krynski, Maciej Sawicz „Hammer” wywiad dla Nowiny Jeleniogórskie: tygodnik społeczny, nr 30 (1655) 30.X.1991 r

[34] http://web.archive.org/web/20071017034850/http://www.hammerband.prv.pl/ 22.05.2014

[35] http://www.hamer-band.pl/pl/homepage/ 22.05.2014